Cytat (łac. citatio, niem. Zitat) dosłowne przytoczenie kogoś słów.

Mechanizm cytatu polega na nakładaniu się dwóch znaczeń zdania: w jego pierwotnym użyciu i w nowym kontekście. Dla posługującego się nim staje się przysłowiem, utrwalonym zwrotem, podparciem wcześniejszej myśli. Cytat często używany jest dla osiągnięcia efektu komicznego czy ironicznego.

Cytat stosowany jest na dwa sposoby: w niezmienionej postaci, ale w nowych realiach, albo w sparafrazowanej formie. Obydwa powodują nadanie mu nowego znaczenia.

Posługiwanie się cytatem ma związek z wolnością słowa. Kiedy cenzura ogranicza swobodę wypowiedzi autora, język przenośni jest środkiem wyrażania własnych przekonań społecznych, politycznych, krytyki, ukrytej kpiny. Przenika wówczas zwłaszcza do tekstów kabaretu politycznego.




E cantu cognoscitur avis - (dosł. każdy ptak po swojemu śpiewa) ptaka poznajemy po śpiewie

E fructu arbor cognoscitur - (dosł. drzewo poznaje się po owocu) dobre drzewo rodzi dobre owoce, a drzewo złe - złe

E pluribus unum - z wielu jedno; w jedności siła.

Ea condicione - pod tym warunkiem.

Ea est natura hominum - taka jest natura ludzka.

Eadem aut turpia aut honesta - te same postępki mogą być albo haniebne, albo szlachetne. Seneka

Early to bed and early to rise makes a man healthy, wealthy and wise - kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje.

Ebrietas est metropolis omnium vitiorum - pijaństwo jest siedzibą wszystkich wad.

Ebrietas est voluntaria insania - pijaństwo jest dobrowolnym szaleństwem.

Ecce agnus Dei, qui tollit peccata mundi - oto baranek boży, który gładzi grzechy świata.

Ecce homo! - Oto człowiek

Ecce tibi lupus in sermone - (dosł. Masz ci [los]! Wilk w rozmowie [się pojawił]) o wilku mowa

Ech! Grzybobranie z nagonką. Stanisław Jerzy Lec (pierw. de Tusch - Letz, 1909-1966)

Echo: Ma własne zdanie na zawołanie. Sztaudynger Jan

Echo: Oryginalność echa polega na powtarzaniu. Ścisłowski Włodzimierz

Edamus, bibamus, gaudeamus! Post mortem nulla voluptas - Jedzmy, pijmy, radujmy się! Po śmierci nie ma już przyjemności

Edimus, ut vivamus, non vivimus, ut edamus - jemy po to, by żyć, a nie żyjemy po to, by jeść. Plutarch

Editio princeps - pierwsze wydanie.

Edukacja - to okres, w którym jesteś nauczany przez kogoś, kogo nie znasz, o czymś, czego nie chcesz wiedzieć. Gilbert Keith Chesterton

Edukacja jest droższa od złota. Przysłowie arabskie

Edukacja jest tym, co pozostaje wówczas, gdy to, co wyuczone, zostało zapomniane. Burrhus F. Skinner

Effugere non potes necessitates, potes vincere - rzeczy koniecznych uniknąć nie możesz, ale możesz je przezwyciężyć.

Effugintur structos nomen honorque rogos - szlachetne imię pozostaje po śmierci; imię i godność unikną stosu.

Ego mitto vos sicut oves in medio luporum - ja was posyłam jako owce między wilki.

Ego nihil timeo, quia hihil habeo - nic nie mam, więc niczego się nie boję.

Ego nolo Caesar esse, Ambulero per Britannos - ja tam nie chcę być Cezarem, po Brytanii spacerować. Publius Annius Florus

Ego pro domo mea oro - mówię w obronie mojego domu.

Ego spem pretio non emo - nie kupuję nadziei za (tą) cenę; nie kupuję kota w worku.

Ego sum qui sum - jestem, który jestem.

Ego sum via et veritas, et vita - ja jestem drogą, prawdą i życiem.

Egoista - człowiek, który nie ma ochoty interesować się mną. Jaques Deval

Egoista dobry sobie. Bilewicz Jerzy

Egoista jest obojętny dla ludzi, których nie może wykorzystać do swoich celów.

Egzorcyzmy pomagają tylko tym, którzy wierzą w złego ducha.

Egzystencja narodu to codzienny, nieustający plebiscyt. Ernest Renan

Eheu, fugaces labuntur anni - niestety, szybko mijają lata. Horacy

Ei incumbit probatio, qui dicit, non qui negato - obowiązek dostarczenia dowodu spada na tego, kto twierdzi, a nie na tego, kto zaprzecza.

Ej, ty praco, twarda praco, Zmyślili cię nie wiem na co. Maria Konopnicka (1842 - 1910)

Ekonomista czyta spis potraw od prawej strony. Kawusia

Ekspert to człowiek, który przestał myśleć - on wie.

Ekspert to ktoś, kto ma coraz większą wiedzę w coraz mniejszym zakresie, aż wreszcie wie absolutnie wszystko o niczym. Bloch Augustyn (ur. 1929)

Ekspertem jest każdy spoza regionu. Zasada Mara

Eksperymenty powinny się powtarzać, wszystkie powinny zawodzić w ten sam sposób. Zasada Finagle'a

Ekstaza to odkupienie ciała. Bierdiajew Mikołaj

Ekstremista to facet, który rozbija brudną szybę, zamiast ją umyć. Konserwatysta to ktoś, kto broni istniejącego zła. Liberał to człowiek, który chciałby zastąpić istniejące zło innym złem. Robert Byrd

Ekstremizm w obronie wolności nie jest żadnym występkiem, a umiarkowanie w dążeniu do sprawiedliwości nie jest żadną cnotą. Dawid King

Ekwiwalent: I za wiwaty dostaje się baty. Fangrat Tadeusz

Elegancki mężczyzna wyróżnia się tym, że niczym się nie wyróżnia.

Element wybrany losowo z grupy o 99-procentowej wiarygodności, będzie należał do pozostałego procenta. Prawa Murphy'ego

Elementem twórczym sprawiedliwości jest miłość. Paul Tillich

Elephantum et musca facis - robić z igły widły.

Elitis Daty "I zegarki są wynalazkiem ludzi". William Faulkner

Emancypacja jest macochą nowoczesnej kobiety. Szuman - Fikus R

Emeritus - zasłużony.

Emerytura jest próbą obłaskawienia śmierci. Stefan Kisielewski

Empty barrels make the most sound - puste beczki wydają najgłośniejsze dźwięki.

Ensis Damoclis - miecz Damoklesa.

Entuzjazm bez rozumu jest niebezpieczny i bezużyteczny. Novalis

Entuzjazm to delirium rozumu. Napoleon Bonaparte

Eo ipso - tym samym.

Epistola (enim) non erubescit - (ponieważ) list się nie rumieni. Cycero

Epitafium na grobie Dale Carnegie: Tu spoczywa ten, który wiedział, jak zgromadzić wokół siebie zdolniejszych niż on sam. Dale Carnegie

Epoka humanitaryzmu to epoka, w której ludzie stali się rzadsi. Ernst Jünger

Epoki lubią rozprawiać na temat cnót, których nie posiadają. Gotthold Ephraim Lessing

Epoki tworzy archeologia. Stanisław Jerzy Lec (pierw. de Tusch - Letz, 1909-1966)

Ergo - a więc.

Eripuit coelo fulmen, sceptrumque tyrannis - wydarł niebu piorun, a berło tyranom.

Errantis voluntas nulla est - działający pod wpływem błędu nie ma woli.

Errare humanum est, in errore perservare stultum - błądzić jest rzeczą ludzką, trwać w błędzie - głupotą. Seneka Starszy

Error iuris nocet - błąd co do przepisów prawa szkodzi.

Error iuris non criminalis exculpat - błąd w innych dziedzinach prawa niż prawo karne usprawiedliwia tego, kto jest w błędzie.

Erudito aspera optima (est) - surowe wychowanie jest najlepsze.

Erudycja to tylko pył strząsany z książek na pustą czaszkę.

Esperanto: Nowa mowa. Gorzelski Roman

Esse quam videri - być a nie zdawać się.

Est autem fides credere quod nondum vides; cuius fidei merces est videre quod credis - wierzyć znaczy ufać w to czego nie widzisz; nagrodą wiary jest zobaczyć to, w co ufasz. św. Augustyn

Est in medio verum - prawda leży pośrodku.

Est mihi cura futuri - gnębi mnie troska o przyszłość.

Est modus in rebus - mają rzeczy swą miarę; są granice, których nie należy przekraczać; wszystko ma swoje granice. Horacy

Est modus in rebus(, sunt certi denique fines). - we wszystkim jest miara(, są pewne granice) (poza którymi cnota przestaje być cnotą). Horacy

Est quaedam flere voluptas! - I łzy są jakąś rozkoszą! Owidiusz

Est rerum omnium magister usus - praktyka jest nauczycielem wszelkich rzeczy.

Esteta to człowiek pozbawiony wszelkiej wolności odbioru i sądu.

Esto perpetua - niech będzie wieczna.

Esto quod esse videris - bądź tym, czym się być wydajesz (za kogo uchodzisz). (za kogo uchodzisz). (za kogo uchodzisz)

Et cetera (skrót: etc). - i pozostałe; i tak dalej; itd

Et in Arcadia ego - i ja żyłem w Arkadii; i ja byłem szczęśliwy.

Et lupus in fabula - w tym sęk.

Et non facere facere est - i powstrzymanie się do działania jest działaniem.

Et optima et pessima pars corporis est linqua - najlepszą i najgorszą częścią ciała jest język.

Et tu Brute contra me? - I ty, Brutusie, przeciwko mnie

Et ture et fidibus iuvat - radujcie sie dźwiękami strun i wonią kadzidła.

Et unum hominem, et plures in infinitum, quod quis velit, heredes facere licet - wolno uczynić spadkobiercą i jednego człowieka, i wielu, bez ograniczeń, ilu kto chce.

Etiam capillus unus habet umbram - nawet pojedynczy włos ma swój cień. Publilius Syrus

Etiam latrones suis legibus parent - i zbóje mają swoje prawa; także rozbójnicy są posłuszni swoim prawom. Cyceron

Etiam sanato vulnere cicatrix manet - blizna pozostaje także po wyleczonych ranach; nawet po zagojonej ranie zostaje blizna.

Etiquette requires us to admire the human race - etykieta wymaga od nas, abyśmy podziwiali rodzaj ludzki.

Etykieta to sztuka ziewania z zamkniętymi ustami. Ralph Emerson

Etykieta to umiejętność ziewania z zamkniętymi ustami.

Eucharystia: Najskuteczniejszy pokarm powołania. Bosko Jan Święty

Euforia jest parodią radości. Anna Jokai

Eunuch sztuki miewa od czasu do czasu "sny o potencji".

Eunuchy bywają doskonałymi teoretykami. Leszek Kumor

Europa była zegarem świata. Ten zegar stoi. Harro Schulze-Boysen

Ewolucja to nie siła, ale proces. Nie przyczyna ale prawo. John Morley

Ex aequo - na równi, jednakowo.

Ex aequo et bono - według prawa i sprawiedliwości.

Ex animo - z serca; szczerze.

Ex ante - z przed; zanim; oparte na wcześniejszych założeniach.

Ex cathedra - (dosł. z mównicy, z katedry) o sposobie wypowiadania się: autorytatywnie, urzędowo, oficjalnie, z poczuciem wyższości, nie dopuszczając dyskusji

Ex comoedia saepe fit tragoedia - miłe złego początki; z komedii często bywa tragedia.

Ex definitione - z definicji.

Ex Deo - od Boga.

Ex gratia - z łaski; dobrowolnie.

Ex humili potens - z niskiego rodu (stałem się) możny. Horacy

Ex hypothesi - z hipotezy; jako przypuszczenie.

Ex iniurnia non oritur ius - z bezprawia nie rodzi się prawo.

Ex libris - z księgozbioru (biblioteki). (biblioteki). (biblioteki)

Ex malis eligere minima - wybierać mniejsze zło.

Ex nihilo - z niczego; w religii: Bóg stworzył wszechświat z niczego.

Ex nihilo nihil (fit) - z niczego nic (nie powstanie). (nie powstanie). (nie powstanie)

Ex officio - z urzędu (kiedy z jednego urzędu wynika automatycznie piastowanie innego). (kiedy z jednego urzędu wynika automatycznie piastowanie innego). (kiedy z jednego urzędu wynika automatycznie piastowanie innego)

Ex oriente lux, ex occidente les - ze wschodu światło (kultury), z zachodu prawodządność.

Ex parte - przez (dla) jedną stronę.

Ex post facto - od po fakcie; o prawie działającym wstecz.

Ex promptu - bez przygotowania, naprędce.

Ex se natus - zrodzony z samego siebie (zawdzięczający wszystko sobie). Tacyt

Ex tempore - w tej chwili; natychmiast.

Ex ungue leonem - (malować) lwa wedle pazura (z części wnioskować o całości). Alkajos

Ex vi termini - z definicji.

Excelsior - wyżej.

Exceptio confirmat regulam - wyjątek potwierdza regułę.

Exceptio est ius in iudicio defendendi - zarzut procesowy jest środkiem obrony pozwanego.

Exceptio est strictissimae interpretationis - wyjątek powinien być interpretowany w sposób bardzo zawężający.

Exceptiones non sunt extentendae - wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco.

Exegi monumentum aere perennius - wzniosłem pomnik trwalszy od spiżu. Horacy

Exempli gratia (skrót: e.g). - (dosł. dzięki przykładowi) na przykład

Exemplis discimus - przykłady uczą; uczymy się na przykładach.

Exemplis trahimur, verbis docemur - przykłady nas pociągają, słowa nas uczą.

Exeunt - wychodzą.

Exeunt omnes - wszyscy wychodzą.

Exit - wychodzi (używane w didaskalach do sztuki teatralnej). (używane w didaskalach do sztuki teatralnej). (używane w didaskalach do sztuki teatralnej)

Exitus acta probat - wynik mierzy czyny; cel uświęca środki. Owidiusz

Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor - niech z naszych kości narodzi się mściciel. Wergiliusz

Expedit (enim) rei publicae, ne quis re sua male utatur - w interesie państwa leży, by nikt nie używał źle swojej rzeczy.

Experientia docet stultos - doświadczenie uczy głupców.

Experientia optima magistra est - doświadczenie jest najlepszym nauczycielem.

Experimentum crucis - krytyczne doświadczenie; decydujący test teorii naukowej.

Experto credite - wierzcie doświadczonemu; wierzcie temu, który sam doświadczył; temu, kto doświadczył na własnej skórze. Wergiliusz

Explicite - jawnie; wyraźnie; bez ogródek.

Exsecutio iuris non habet iniuriam - wykonywanie prawa nie jest bezprawiem.

Extremis malis extrema remedia - na krańcowe zło krańcowe środki.